الشيخ البهائي العاملي
83
جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )
مگر بهتغيير ، و اگر كمتر از كر است نجس مىشود [ 1 ] اگرچه تغيير نيابد ، و مذهب اوّل اقوى است [ 2 ] . و واجب است نزد آن مجتهدين كه قايلند به نجاست آب چاه به ملاقات نجاست آنكه كلّ آب آن را نَزْح [ 3 ] « 1 » نمايند اگر شترى در او بميرد يا گاوى يا مسكرى مايع بالأصاله در آن افتد ، يا فُقّاع يا منى يا خون حيض يا استحاضه يا نفاس در آن ريخته شود ، پس اگر نَزْح كلّ آب متعذّر باشد واجب است كه چهار مرد به نوبت آب بكشند ، به اين طريق كه دو مرد آب بكشند تا مانده شوند « 2 » پس اين دو مرد ديگر آب بكشند چون ايشان مانده شوند آن دو مرد اوّل بكشند و همچنين از طلوع فجر تا غروب آفتاب . و اگر اسبى يا خرى يا گاو ماده در چاه بميرد مقدار يك كر آب از آن بكشند . و اگر آدمى در آن بميرد هفتاد دلو بكشند ، خواه آدمى مرد باشد و خواه زن ، و خواه بالغ و خواه طفل . امّا اگر كافر باشد در آن خلاف است ، بعضى از مجتهدين كشيدن كلّ آب را واجب مىدانند ، و بعضى زياده برهفتاد دلو واجب نمىدانند . و اگر غايط تر در چاه افتد يا خون بسيار - مثل آن قدر خون كه از ذبح كردن گوسفند بيرون آيد - پنجاه دلو بايد كشيد . و اگر خون كم ريخته شود - مثل آنقدر خون كه از ذبح كبوتر بيرون آيد - ده دلو بايد كشيد ، و همچنين اگر غايط خشك در چاه افتد . و اگر موش در چاه افتد و بميرد و از هم بپاشد يا سگ افتد و زنده بيرون آيد هفت دلو بكشند . و اگر موش از هم نپاشيده باشد سه دلو بايد كشيد .
--> [ 1 ] - على الاحوط ، ان لم يكن اقوى و طريق تطهير آن به نزح مقرّر است . ( دهكردى ) [ 2 ] اقوى در آب چاه قول ثانى است كه نجس شود به محض ملاقات ، بلكه نجس مىشود به تغيّر يكى از اوصاف او و طاهر مىشود به زوال تغيّر به كشيدن و نحو آن . ( تويسركانى ) * بلكه اقوى قول سوم است ، چنانچه اشاره شد . ( دهكردى ) [ 3 ] اگرچه بعض اين تحديدات مذكوره از براى نزح محلّ اشكال و خلاف است ، و لكن امر درآن سهل است ، بنابر قول بعدم نجاست ، چنانچه مختار است . ( خراسانى ) ( 1 ) با دلو و مانند آن بكشند . ( 2 ) خسته شوند .